İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Borsa İstanbul (BİST) pay piyasasında fonlar üzerinden yürütülen manipülasyon ve piyasa dolandırıcılığı iddialarına ilişkin soruşturmada basına yansıyan iddialara dair kritik bir açıklamada bulundu.
Başsavcılık, soruşturma kapsamında yeni bir kararın alınmadığını, mevcut listede tedbiri kaldırılanlar dışındaki 109 şüpheli hakkındaki adli kısıtlamaların kararlılıkla devam ettiğini bildirdi.
Borsa İstanbul'da Manipülasyon ve Suç Geliri İncelemesi
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen geniş kapsamlı soruşturmada, BİST Pay Piyasasında işlem gören bazı şirket hisselerinde organize manipülatif eylemler gerçekleştirildiği belgelendi.
Yapılan detaylı incelemelerde; bazı hisselerde şirketlerin gerçek piyasa ve defter değerlerinin yaklaşık 100 katına varan anormal ve yapay fiyat artışları sağlandığı tespit edildi. İncelemelerde şu unsurlar ön plana çıktı:
Fon Soruşturmasında 401 Milyar TL’lik Vurgun tespit edildi!
Tera ve Pusula fonlarından 1-16 Eylül’de 440 yatırımcı toplam 401,3 milyar TL çekti. Adli birimler “haberli çıkış” şüphesini araştırıyor.
*Tera: 335,9 milyar TL
*Pusula: 65,4 milyar TL
Manipülatif işlemlerin ağırlıklı olarak portföy yönetim fonları kullanılarak kurgulandığı belirlendi.
Yapay fiyat yükselişleriyle hem hisse senetlerinin hem de fon portföylerinin değerinin suni biçimde fırlatıldığı saptandı.
Bu yöntemle devasa boyutta haksız menfaat ve suç geliri elde edildiği vurgulandı.
131 Yatırım Fonu TEFAS İşlemlerine Kapatıldı
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107. maddesinde yer alan "Piyasa Dolandırıcılığı" suçunun işlendiğine dair kuvvetli şüphe üzerine, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Karar Organı daha önce 131 adet yatırım fonunu Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nda (TEFAS) alım-satım işlemlerine kapatmıştı.
Başsavcılıktan "Açıklama ve Bildirim" Düzeltmesi
Sosyal medyada bazı şüphelilerin finansal işlemlerine yeni kısıtlamalar getirildiği yönündeki iddialar üzerine Başsavcılık süreçteki aksaklığa ve son duruma ilişkin detayları paylaştı:
"İlgili tarihte Merkez Bankası ve Sermaye Piyasaları Birliği tarafından bu kararın gönderildiği dağıtım listelerinde kendilerinin de olması istenilmiştir. Bunun üzerine başsavcılığımızca ilgili kurumlar dağıtım listesine eklenerek daha önce alınan bu karar kendilerine gönderilmiştir. Fakat soruşturma sürecinde kısıtlamaları kaldırılan kişilerle ilgili bilgiler sehven ilgili kurumlara ulaştırılmamıştır.
Bu durumun fark edilmesi üzerine yeniden müzekkere yazılarak tedbirlerin doğru bir şekilde uygulanması sağlamıştır. Bu minvalde, bugün itibarıyla ilgililer hakkında yeni alınmış bir karar bulunmamaktadır. Bu durum daha önce alınan kararın bahsi geçen kurumlara gönderilmesinden ibarettir. Hal böyleyken mevcut listede haklarında kaldırma kararı bulunanlar dışında olan 109 şüpheli hakkındaki tedbirler devam etmektedir."
Uygulanan Adli Tedbirlerin Kapsamı
Şüphelilerin tüm mal varlıklarına genel bir el koyma veya müsadere kararı uygulanmadığı; ancak olası mal kaçırma girişimlerini ve suç gelirlerinin aklanmasını engellemek amacıyla şu tedbirler devreye sokuldu:
Sermaye Piyasası Araçları Donduruldu: Listedeki isimlerin ve temsil ettikleri kurumların hesaplarında yer alan tüm sermaye piyasası araçları donduruldu.
Kısıtlayıcı İzin Mekanizması: Şahısların ve temsil ettikleri şirketlerin taşınmaz, gemi, hava aracı ile banka hesaplarında yapmak istedikleri devir, satış, ipotek, teminat gösterim veya yüksek tutarlı havale/EFT gibi mal varlığını azaltıcı tüm tasarruflar doğrudan Başsavcılığın görüş ve yazılı iznine bağlandı.
MASAK Takibi: Şüpheli ve olağan dışı her türlü finansal hareketin anlık olarak Mali Suçları Araştırma Kurulu'na (MASAK) bildirilmesi talimatı verildi.
Rutin Yaşamsal İhtiyaçlar Kapsam Dışı
Başsavcılık, adli süreçte herhangi bir mağduriyet yaşanmaması adına şahısların günlük yaşamlarını ve mesleki faaliyetlerini sürdürebilmelerine olanak tanındığını şerh düştü. Bildirim usulüne tabi kişilerin maaş kullanımı, fatura ödemeleri, emekli aylığı çekimleri ve rutin mesleki harcamaları bu kısıtlamalardan etkilenmeyecek.
Tedbir Kararı Bildirilen Kurumlar
109 gerçek kişi, bu kişilerin yönetiminde/temsilinde bulunduğu şirketler ile 1. derece yakınlarını kapsayan resmi tedbir yazısı şu kurumlara tebliğ edildi:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB)
Tüm Bankalar
Noterlikler
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
Denizcilik ve Sivil Havacılık Genel Müdürlükleri
Mal Varlığına Tedbir Konulan 109 Kişilik İsim Listesi
Soruşturma kapsamında aralarında Tera Yatırım Grubu'ndan Emre Tezmen, Pusula Portföy yöneticileri Serdar Turhan ve Muhammed Yarız, Doğa Sigorta'dan Nihat Kırmızı, Bulls Portföy yöneticisi Kemal Akkaya, Lydia Holding patronu Enver Çevik, Astor Enerji patronu Feridun Geçgel, İnfo Yatırım sahipleri Namık Kemal Gökalp, Mehmet Ziya Gökalp, Sibel Gökalp ile Fatma Betül Sayan Kaya ve İlyas Kaya'nın da yer aldığı 109 kişilik alfabetik tam liste şu şekildedir.:
#
İsim Soyisim
#
İsim Soyisim
1
ABDULLAH ERCAN
56
KAZİM KOCAPINAR
2
AHMET SELİM BAYCIN
57
MAHMUT VURAL ERKOÇ
3
ALİ ACAR
58
MECİT BATUHAN ALPMAN
4
ALİ BAKAÇ
59
MEHMET EMRE ÇAMLIBEL
5
ALİ GÖL
60
MEHMET FATİH GÖKALP
6
ALİ SERHAT TÜZÜN
61
MEHMET NURİ GÖKALP
7
ALİ YILDIZ
62
MEHMET SELÇUK AKSOY
8
ALİ YÖNEY
63
MEHMET ZİYA GÖKALP
9
ALİM BİLEN
64
MELİS SANDAL
10
ALPER TUNĞA SAGU BURAK
65
MESUT ALTAN
11
AYŞE GÖKDEMİR
66
MESUT YALIM
12
AYŞEGÜL KAYA
67
METEHAN ÜLGENER
13
BARIŞ ENİŞ
68
MUHAMMED TALHA SAZAK
14
BİLAL ÇALIŞKAN
69
MUHAMMED YARIZ
15
BURAK SEVİNDİK
70
MUSTAFA DEDİK
16
BURHAN TUNÇ ÖZKAN
71
MÜCAHİT ACARALP
17
BÜLENT UYGUN
72
NAMIK KEMAL GÖKALP
18
CANER ALTAÇLI
73
NEBİHE DOĞANLAR
19
CANER BİNGÖL
74
NİHAT KIRMIZI
20
CEM GÜRKAN ALPAY
75
OGÜN DOĞAN
21
CENGİZ AVCI
76
OĞUZ TEZMEN
22
ÇAĞLAYAN YAĞCI
77
OSMAN SUNGUR
23
EBRU AVCI
78
ÖMER BEDİR ÇETİNEL
24
EGEMEN SÖNMEZ
79
ÖMER ERYILMAZ
25
ELİF ÖZÜŞ
80
RİZA KANDEMİR
26
EMİR MÜNİR SARPYENER
81
SAİT AYTAÇ
27
EMRE TEZMEN
82
SALİH TUNCER MUTLUCAN
28
EMRULLAH ERCAN
83
SELMA YÜKSEL
29
EMRULLAH FURKAN GÜN
84
SERDAR TURHAN
30
ENDER ÖLMEZ
85
SERKAN KARAKAŞ
31
ENES CAN DEMİR
86
SEVNUR CAN
32
ENVER GEÇGEL
87
SİBEL GÖKALP
33
ERCAN ÇÖMEZ
88
SÜLEYMAN ARPASLAN
34
ERDİN ÖZEL
89
ŞADİ TÜRK
35
EROL DEMİRBAŞ
90
ŞEMSİHAN KARACA
36
ETHEM UMUT BEYTORUN
91
ŞEYHMUS YEŞİLMEN
37
EVREN UÇAR
92
TAHİR FATİH MUTLU
38
FERİDUN GEÇGEL
93
TARKAN KIROĞLU
39
FIRAT KERİM ERSOY
94
TARZAN TARIK SARVAN
40
FURKAN BEZEKLİOĞLU
95
TOLGA AYDİN
41
FURKAN ÇETİNKAYA
96
TOLGA DIRAMALIOL
42
FURKAN TALAY
97
TUBA KONUKSEVER UYSAL
43
GÖKHAN KOÇYİĞİT
98
TUNCER KÖKLÜ
44
GÜL AYŞE ÇOLAK
99
TURGAY CEYLANİ
45
GÜRSEL AKÇA
100
TÜRKER TEKTEN
46
HAKAN AHMET UZUN
101
YASEMİN YAVUZ KOÇYİĞİT
47
HAKAN DIRAVACI
102
YASİN ÇETİN
48
HAKAN ERDOĞAN
103
YAVUZ YAPRAK
49
HAKAN YILDIZ
104
ZÜLKÜF KOPUZ
50
HAKKI ÖMER GÜRÜN
105
FATMA BETÜL SAYAN KAYA
51
HALE ELPE
106
İLYAS KAYA
52
HASAN PEKER
107
KEMAL AKKAYA
53
HÜSEYİN EMRE GÜNER
108
ENVER ÇEVİK
54
İBRAHİM BEKCİ
109
İHSAN ÇİMEN
55
İDRİS ÇAKIR
Ne olmuştu?
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) 17 Eylül’de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonu için tasfiye kararı aldı. Fonların bazıları temerrüde (borcu ödeyememe durumu) düştü.
Alım-satıma kapatılan fonlar, TERA, PUSULA, HEDEF, ATLAS, A1, PARDUS ve BULLS PORTFÖY şirketlerine ait. İş Bankası ve Ziraat Bankası’nın yürüteceği tasfiye süreci altı ay sürecek.
İstanbul başsavcılığının soruşturmasında şirket ve portföy yöneticileri, eski Merkez Bankası başkan yardımcısı dahil 85 kişi tutuklu.
26 Eylül’de eski aile bakanı ve AK Parti genel başkan yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya’nın bir fon üzerinden 21 kat, eşinin sekiz kat kar ettiği, çiftin ay başında toplam 2 milyar 170 milyon lira çektiği öne sürüldü. Kaya suçlamaları yanıtsız bırakıp görevlerinden istifa etmekle yetindi. 29 Eylül’de İstanbul başsavcılığı, Kaya ve eşi İlyas Kaya’nın mal varlıklarının dondurulmasına ilişkin ilgili tüm kurumlara müzekkere yazdı.
6 Ekim’de Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya, fon kazancının iadesi için başvurdu. İstanbul başsavcılığı, iadeye izin verilmesi için bankalara yazı yazdı.
Fon soruşturmasında adı geçen Adil Katılım Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Emre Ballı’ysa dün (6 Ekim) aracında ölü bulundu. Balcı ve AK Parti’li Hayati Yazıcı’nın oğlu Mustafa Yazıcı dahil 30 kişinin mal varlığına 30 Eylül’de tedbir kararı getirildi, daha sonra bu karar 1 Ekim’de kaldırıldı.
7 Ekim’de AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler soruşturma için Meclis’te komisyon kurulmasını gereksiz bulduğunu duyurdu: “Fon soruşturmasına ilişkin TBMM’de araştırma komisyonu kurulmasına şimdilik gerek yok, yargı çalışıyor.”
8 Ekim’de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 43 bin fon katılımcısının parasının bankalara transfer edildiğini, 9 Ekim’deyse Adalet Bakanı Akın Gürlek 187 milyar liralık haksız fon kazancı tespit edildiğini açıkladı.
